Xalacom Collyre 3x2,5ml

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik Systemische effecten Net zoals andere topisch toegediende oftalmologische producten, wordt Xalacom systemisch geresorbeerd. Omwille van zijn bèta-adrenerg bestanddeel timolol, kunnen dezelfde soort cardiovasculaire, pulmonaire en andere bijwerkingen optreden zoals met de systemische bèta-adrenerge blokkers. De incidentie van systemische bijwerkingen na topische oftalmische toediening is lager dan bij systemische toediening. Zie rubriek 4.2 voor een vermindering van de systemische absorptie. Hartaandoeningen Bij patiënten met cardiovasculaire aandoeningen (bijv. coronaire hartziekte, Prinzmetal-angina en hartfalen) en hypotensie moet de behandeling met bètablokkers nauwkeurig worden beoordeeld en moet de behandeling met andere werkzame bestanddelen worden overwogen. Patiënten met cardiovasculaire aandoeningen dienen onder observatie te staan voor tekenen van verslechtering van deze aandoeningen en voor bijwerkingen. Als gevolg van hun negatief effect op de geleidingstijd mogen bètablokkers alleen met de nodige voorzichtigheid worden gegeven aan patiënten met eerstegraads hartblok. Cardiale reacties en, in zeldzame gevallen, dood geassocieerd met hartfalen, werden gemeld na toediening van timolol. Bloedvataandoeningen Patiënten met ernstige verstoring/stoornissen van de perifere bloedsomloop (d.w.z. ernstige vormen van de ziekte van Raynaud of het syndroom van Raynaud) moeten met voorzichtigheid worden behandeld. Ademhalingsstelselaandoeningen Respiratoire reacties, inclusief dood ten gevolge van bronchospasme bij astmapatiënten, werden gerapporteerd na toediening van sommige oftalmische bètablokkers. Xalacom moet met voorzichtigheid worden gebruikt bij patiënten met licht/matig chronisch obstructief longlijden (COPD) en mag alleen worden gebruikt als de mogelijke voordelen opwegen tegen de mogelijke risico's. Hypoglycemie/diabetes Bètablokkers dienen met voorzichtigheid toegediend te worden bij patiënten met spontane hypoglycemie of bij patiënten met instabiele diabetes aangezien bètablokkers tekenen en symptomen van acute hypoglycemie kunnen maskeren. Bètablokkers kunnen ook de tekenen van hyperthyreoïdie maskeren. Aandoeningen van het hoornvlies Oftalmische bètablokkers kunnen tot droge ogen leiden. Patiënten met een aandoening van het hoornvlies moeten met voorzichtigheid worden behandeld. Andere bètablokkers Het effect op de intraoculaire druk of de bekende effecten van systemische bètablokkers kunnen versterkt zijn indien timolol toegediend wordt aan patiënten die reeds behandeld worden met een systemische bètablokker. De reactie van deze patiënten moet nauwlettend worden opgevolgd. Het gebruik van twee topische bèta-adrenerge blokkers wordt niet aanbevolen (zie rubriek 4.5). Anafylactische reacties Het is mogelijk dat, tijdens een behandeling met bètablokkers, patiënten met antecedenten van atopie of ernstige anafylactische reacties voor een reeks allergenen, sterker reageren op herhaalde blootstelling aan dergelijke allergenen en niet reageren op de gebruikelijke dosissen adrenaline die toegediend worden om anafylactische reacties te behandelen. Loslating van de choroïdea Een loslating van de choroïdea werd gerapporteerd bij toediening van een therapie (bijv. timolol, acetazolamide) voor de onderdrukking van kamerwater na filtratieprocedures. Anesthesie tijdens chirurgische ingrepen Bètablokkerende oftalmische preparaten kunnen de effecten van een systemische bèta-agonist, bijv. adrenaline, blokkeren. De anesthesist moet ervan op de hoogte worden gebracht wanneer de patiënt timolol krijgt. Gelijktijdige behandelingen Timolol kan interacties vertonen met andere geneesmiddelen (zie rubriek 4.5). Andere prostaglandine-analogen Gelijktijdig gebruik van twee of meer prostaglandinen, prostaglandine-analogen of prostaglandinederivaten wordt niet aanbevolen (zie rubriek 4.5). Veranderingen in irispigmentatie Latanoprost kan de kleur van de ogen geleidelijk veranderen door de hoeveelheid bruin pigment in de iris te verhogen. Vergelijkbaar met de ervaring met latanoprost in oogdruppels werd bij 16-20% van alle patiënten gedurende maximaal 1 jaar behandeld met Xalacom een verhoogde irispigmentatie gezien (gebaseerd op foto's). Dit effect werd vooral waargenomen bij patiënten met polychrome iris, bijvoorbeeld bruin-groen, bruin-geel of blauw/grijs-bruin en is te wijten aan een toename van de hoeveelheid melanine in de melanocyten van het stroma van de iris. De bruine pigmentatie die de pupil omgeeft, breidt zich typisch concentrisch uit in de periferie van het aangetaste oog, maar de volledige iris of delen ervan kunnen meer bruinachtig worden. Bij patiënten met homogene oogkleur (blauw, grijs, groen of bruin) werden deze veranderingen slechts zelden waargenomen tijdens 2 jaar behandeling in klinische studies met latanoprost. De verandering van de kleur van de iris verloopt traag en kan onopgemerkt blijven gedurende meerdere maanden tot jaren. Ze werd niet in verband gebracht met een bepaald symptoom of een bepaalde pathologische verandering. Bij het stopzetten van de behandeling werd geen verdere toename van de bruine pigmentatie van de iris waargenomen, maar de bereikte kleurveranderingen kunnen blijvend zijn. Naevi en vlekjes van de iris werden niet beïnvloed door de behandeling. Er werd geen accumulatie van pigment waargenomen in het trabeculair netwerk of op een andere plaats in de voorste oogkamer, maar de patiënten moeten wel regelmatig onderzocht worden en in functie van de klinische situatie, kan de behandeling stopgezet worden in geval van verhoogde pigmentatie van de iris. Vooraleer een behandeling op te starten, moeten de patiënten op de hoogte gebracht worden van de mogelijke verandering van de oogkleur. Een unilaterale therapie kan leiden tot een blijvende heterochromie. Veranderingen in het ooglid en de wimper Verdonkering van de huid van de oogleden, die reversibel kan zijn, is gemeld bij gebruik van latanoprost. Latanoprost kan de wimpers en het donshaar in het behandelde oog geleidelijk veranderen; deze veranderingen omvatten een toegenomen lengte, dikte, pigmentatie en aantal wimpers of haren, en groei van wimpers in een verkeerde richting. Veranderingen in de wimpers zijn reversibel bij stopzetting van de behandeling. Glaucoom Er is geen gedocumenteerde ervaring met het gebruik van latanoprost bij inflammatoir, neovasculair of chronisch gesloten-kamerhoek glaucoom, bij open-kamerhoekglaucoom bij patiënten met pseudofakie en bij pigmentair glaucoom. Latanoprost heeft weinig of geen effect op de pupil, maar er is geen gedocumenteerde ervaring bij acute aanvallen van gesloten-kamerhoekglaucoom. Tot wanneer men over meer ervaring beschikt, dient Xalacom bijgevolg met voorzichtigheid gebruikt te worden in deze omstandigheden. Herpetische keratitis Latanoprost moet met voorzorg gebruikt worden bij patiënten met een voorgeschiedenis van herpetische keratitis en moet vermeden worden in geval van actieve herpes simplex keratitis en bij patiënten met een voorgeschiedenis van recidiverende herpetische keratitis, die specifiek met prostaglandine-analogen geassocieerd is. Macula-oedeem Macula-oedeem, inclusief cystoïd macula-oedeem, werd tijdens de behandeling met latanoprost gerapporteerd. Dit was vooral het geval bij afake, pseudofake patiënten die een scheur vertoonden in het achterste oogkapsel, of bij patiënten met bekende risicofactoren voor macula-oedeem. Xalacom moet met voorzorg gebruikt worden bij deze patiënten. Bewaarmiddel Xalacom bevat benzalkoniumchloride, dat vaak gebruikt wordt als bewaarmiddel in oftalmische producten. Van benzalkoniumchloride is gemeld dat het keratitis punctata en/of toxische ulceratieve keratitis veroorzaakt en dat het kan leiden tot oogirritatie. Strikte controle is vereist bij frequent of langdurig gebruik van Xalacom door patiënten met droge ogen of bij patiënten bij wie de cornea gecompromitteerd is. Contactlenzen Contactlenzen kunnen benzalkoniumchloride absorberen waarvan bekend is dat het zachte contactlenzen verkleurt. Contactlenzen moeten verwijderd worden vóór de toediening van Xalacom maar mogen na 15 minuten opnieuw ingebracht worden (zie rubriek 4.2).

Symptomatische behandeling in de oftalmologie van : - open hoek glaucoom... bij patiënten die onvoldoende reageren op andere oogdrukverlagende medicatie (betablokkers...) of deze niet verdragen...

De werkzame stoffen in Xalacom zijn latanoprost 50 microgram/ml en timolol (als timololmaleaat) 5 mg/ml

De andere stoffen in Xalacom zijn:

natriumchloride

benzalkoniumchloride

natriumdiwaterstoffosfaatmonohydraat (E339i)

dinatriumfosfaat (E339ii)

zoutzuuroplossing (voor aanpassen tot pH 6,0)

natriumhydroxide-oplossing (voor aanpassen tot pH 6,0)

water voor injecties

Gebruikt u naast Xalacom nog andere medicijnen, heeft u dat kort geleden gedaan of gaat u dit misschien binnenkort doen, met inbegrip van oogdruppels en medicijnen waar u geen voorschrift voor nodig heeft? Vertel dat dan uw arts of apotheker.

Xalacom kan een effect hebben op of kan beïnvloed worden door andere medicijnen die u gebruikt, met inbegrip van andere oogdruppels voor de behandeling van glaucoom. Vertel het uw arts als u bloeddrukverlagende medicijnen, een hartmedicijn of medicijnen voor de behandeling van diabetes gebruikt of van plan bent die te gebruiken.

Spreek vooral met uw arts of apotheker als u weet dat u een van volgende types medicijnen inneemt:

 Prostaglandinen, prostaglandine-analogen of prostaglandinederivaten.

 Bètablokkers.

 Epinefrine.

 Medicijnen die gebruikt worden om hoge bloeddruk te behandelen zoals orale calciumblokkers, guanethidine, anti-aritmica, digitalisglycosiden of parasympathicomimetica.

 Quinidine (wordt gebruikt voor de behandeling van hartaandoeningen en sommige soorten van malaria).

 Antidepressiva bekend als fluoxetine en paroxetine.

De meeste bijwerkingen van latanoprost hebben betrekking op het oculair stelsel. In gegevens van de verlengingsfase van de belangrijkste studies met Xalacom ontwikkelden 16-20% een verhoogde irispigmentatie die permanent kan zijn. In een open, 5 jaar durende veiligheidsstudie met latanoprost ontwikkelden 33% van de patiënten irispigmentatie (zie rubriek 4.4). Andere oculaire bijwerkingen zijn over het algemeen voorbijgaand en doen zich voor bij de toediening van de dosis. Voor timolol zijn de ernstigste bijwerkingen systemisch van aard, met name bradycardie, aritmie, congestief hartfalen, bronchospasme en allergische reacties. Zoals andere oftalmica die topisch worden gebruikt, wordt timolol in de systemische bloedsomloop geabsorbeerd. Dit kan soortgelijke bijwerkingen veroorzaken zoals deze die worden waargenomen met systemische bètablokkers. De incidentie van systemische bijwerkingen na topische oftalmische toediening is lager dan bij systemische toediening. De vermelde bijwerkingen omvatten bijwerkingen die binnen de klasse van oftalmische bètablokkers worden waargenomen. De behandeling-gerelateerde bijwerkingen in de klinische studies met Xalacom zijn hieronder opgesomd. De bijwerkingen zijn als volgt gerangschikt volgens hun frequentie: zeer vaak (≥1/10), vaak (≥1/100, <1/10), soms (≥1/1.000, < 1/100), zelden (≥1/10.000, <1/1.000) en zeer zelden (<1/10.000), niet bekend (frequentie kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). Tabel 1: bijwerkingen gezien in studies met Xalacom Systeem/orgaanklasse Zeer vaak (≥1/10) Vaak >1/10, <1/10 Soms >1/1.000, <1/100 Zenuwstelselaandoeningen Hoofdpijn Oogaandoeningen Verhoogde irispigmentatie Oogpijn, oogirritatie (inclusief steken, branden, jeuken, gevoel van vreemd lichaam) Hoornvliesaandoeningen, conjunctivitis, blefaritis, hyperemie van het oog, wazig zien, verhoogde tranenvloed Huid- en onderhuidaandoeningen Huiduitslag, pruritus Bijkomende bijwerkingen werden gemeld in verband met het gebruik van de individuele componenten van Xalacom in klinische studies, spontane meldingen of in de beschikbare literatuur. Voor latanoprost zijn deze bijwerkingen: Tabel 2: bijwerkingen voor latanoprost Systeem/orgaanklasse Bijwerkingen Infecties en parasitaire aandoeningen Herpetische keratitis Zenuwstelselaandoeningen Duizeligheid Oogaandoeningen Veranderingen in de wimpers en het vellushaar (toegenomen lengte, dikte, pigmentatie, en aantal wimperharen); keratitis punctata, periorbitaal oedeem; iritis; uveïtis; macula-oedeem, inclusief cystoïd macula-oedeem; droge ogen; keratitis; oedeem van het hoornvlies; erosie van het hoornvlies; trichiase; iriscyste; fotofobie; periorbitale en ooglidwijzigingen die aanleiding geven tot een verdieping van de ooglidspleet; ooglidoedeem; gelokaliseerde huidreactie op de oogleden; pseudopemfigoïd van de oculaire conjunctiva+; verdonkering van de huid van de oogleden Hartaandoeningen Angina; angina onstabiel; hartkloppingen Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen Astma; astma verergering; dyspnoe Maagdarmstelselaandoeningen* Misselijkheid*; braken* Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Myalgie; artralgie Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Pijn op de borst * Vastgesteld na het op de markt brengen met een geschatte frequentie "soms" + Kan potentieel verband houden met het bewaarmiddel benzalkoniumchloride Voor timolol zijn deze bijwerkingen: Tabel 3: bijwerkingen voor timololmaleaat (oculaire toediening) Systeem/orgaanklasse Bijwerkingen Immuunsysteemaandoeningen Systemische allergische reacties, inclusief anafylactische reactie, angio-oedeem, urticaria, gelokaliseerde en gegeneraliseerde huiduitslag, pruritus Voedings- en stofwisselingsstoornissen Hypoglykemie Psychische stoornissen Geheugenverlies, slapeloosheid, depressie, nachtmerries, hallucinaties Zenuwstelselaandoeningen Cerebrovasculair accident, cerebrale ischemie, duizeligheid, toename van tekenen en symptomen van myasthenia gravis, paresthesie, hoofdpijn, syncope Oogaandoeningen Loslating van de choroïdea na filtratiechirurgie (zie rubriek 4.4), erosie van het hoornvlies, keratitis, diplopie, verminderde gevoeligheid van het hoornvlies, tekenen en symptomen van oogirritatie (bijvoorbeeld een brandend, stekend, jeukend, tranend gevoel en roodheid), droge ogen, ptose, blefaritis, wazig zien Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen Tinnitus Hartaandoeningen Hartstilstand, hartfalen, atrioventriculair blok, congestief hartfalen, pijn op de borst, aritmie, bradycardie, oedeem, hartkloppingen Bloedvataandoeningen Koude handen en voeten, hypotensie, fenomeen van Raynaud Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen Bronchospasme (vooral bij patiënten met bestaande bronchospastische ziekte), hoest, dyspnoe Maag-darmstelselaandoeningen Buikpijn, braken, diarree, droge mond, dysgeusie, dyspepsie, misselijkheid Huid- en onderhuidaandoeningen Huiduitslag, psoriasiforme huiduitslag, verergering van psoriasis, alopecie Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen Myalgie Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen Seksuele disfunctie, verminderd libido Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen Asthenie, vermoeidheid Gevallen van verkalking van het hoornvlies werden zeer zelden gemeld bij gebruik van oogdruppels, oplossing die fosfaten bevatten bij bepaalde patiënten met significant beschadigde hoornvliezen.

Xalacom is gecontra-indiceerd bij patiënten met:
• Reactieve aandoening van de luchtwegen inclusief bronchiaal astma of antecedenten van bronchiaal astma, ernstig chronisch obstructief longlijden.
• Sinusale bradycardie, sick sinus-syndroom, sino-atriaal blok, AV blok van de 2de of de 3de graad die niet onder controle is met een pacemaker, manifest hartfalen, cardiogene shock.
• Overgevoeligheid voor de werkzame stoffen of voor (één van) de in "Samenstelling" vermelde hulpstoffen.

Zwangerschap Latanoprost Er bestaan geen adequate gegevens over het gebruik van latanoprost bij zwangere vrouwen. Studies bij dieren hebben een reproductieve toxiciteit aangetoond (zie rubriek 5.3). Het mogelijke risico voor de mens is onbekend.

Timolol Er bestaan geen adequate gegevens over het gebruik van timolol bij zwangere vrouwen. Timolol dient niet tijdens de zwangerschap te worden gebruikt, tenzij strikt noodzakelijk. Zie rubriek 4.2 voor een vermindering van de systemische absorptie. Uit epidemiologische onderzoeken zijn geen misvormingen gebleken, maar ze tonen wel een risico aan voor groeiachterstand in de baarmoeder wanneer bètablokkers oraal worden toegediend. Bovendien zijn tekenen en symptomen van bètablokkade (bijv. bradycardie, hypotensie, ademhalingsnood en hypoglycemie) waargenomen bij pasgeborenen wanneer bètablokkers tot aan de bevalling werden toegediend. Als Xalacom tot aan de bevalling wordt toegediend, moet de pasgeborene de eerste levensdagen nauwlettend worden opgevolgd. Bijgevolg mag Xalacom niet gebruikt worden gedurende de zwangerschap (zie rubriek 5.3). Borstvoeding Bètablokkers worden uitgescheiden in de moedermelk. Bij therapeutische doses van timolol in oogdruppels is het echter niet waarschijnlijk dat voldoende hoeveelheden in de moedermelk aanwezig zouden zijn om klinische symptomen van bètablokkade op te wekken bij de zuigeling. Zie rubriek 4.2 voor een vermindering van de systemische absorptie. Latanoprost en zijn metabolieten kunnen overgaan in de moedermelk. Xalacom mag bijgevolg niet gebruikt worden door vrouwen die borstvoeding geven. Vruchtbaarheid In studies bij dieren werd geen effect van latanoprost of timolol op de mannelijke of vrouwelijke vruchtbaarheid vastgesteld.

Volwassenen

• Aanbevolen dosis: 1 oogdruppel in het (de) aangetaste oog (ogen), éénmaal per dag

Toedieningswijze

• Oculair gebruik
• Contactlenzen dienen voor de instillatie van de oogdruppels uitgenomen te worden en kunnen na 15 minuten opnieuw ingebracht worden
• Indien meer dan één topisch oftalmologisch geneesmiddel gebruikt wordt, moeten de geneesmiddelen toegediend worden met een interval van minstens vijf minuten
• Bij toepassing van nasolacrimale occlusie of bij het sluiten van de oogleden gedurende 2 minuten, wordt de systemische absorptie verminderd